Değerler eğitimi, bireylerin toplum tarafından benimsenen ahlaki, kültürel ve sosyal değerleri tanımasını, içselleştirmesini ve bu değerleri davranışlarına yansıtmasını hedefleyen kapsamlı bir eğitim sürecidir. Değerler eğitimi, bireyin toplumla uyum içinde yaşamasını sağlayan ve karakterini güçlendiren hayati bir süreçtir. Değerler, bireylerin davranışlarını yönlendiren temel motivasyon kaynaklarıdır.
Değerler eğitimi süreci; saygı, sorumluluk, dürüstlük, adalet ve yardımseverlik gibi temel değerlerin öğrencilere kazandırılmasını amaçlar. Değerler eğitimi sayesinde bireylerin karakter gelişimi desteklenir. Doğru karar verebilme, empati kurabilme, toplumsal kurallara uyma ve sağlıklı ilişkiler kurma becerileri güçlenir. Okullarda değerlerin öğrencilerin yaşamına doğal şekilde yerleşmesi hedeflenir. Bu hedefe; ders içi etkinlikler, sosyal projeler ve günlük yaşam örnekleri kullanılarak ulaşılabilir.
Temel Değerler ve Anlamları:
Değerler eğitimi konularında ön plana çıkan ve bireyin yaşamını şekillendiren bazı temel değerler ve anlamları şunlardır:
• Saygı: İnsanların düşünce ve haklarına değer vermek anlamına gelir.
• Sorumluluk: Davranışlarının sonuçlarını üstlenmek ve görevleri yerine getirmektir.
• Dürüstlük: Doğru ve güvenilir davranmaktır.
• Adalet: Herkese eşit ve hakkaniyetli yaklaşmaktır.
• Sevgi: İnsanlara ve hayata karşı olumlu duygu ve bağlılık göstermektir
• Empati / Merhamet: Başkalarının duygularını anlamak ve zor durumda olana şefkat göstermektir.
• Yardımseverlik: İhtiyacı olanlara yardımcı olmak, iş birliği yapmak ve toplum için faydalı olma isteğiyle hareket etmektir.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde Değerler Eğitimi
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde değerler, üç ana çatı kavram altında yapılandırılmıştır. Bu hiyerarşi, öğrencilerin hem bireysel hem toplumsal hem de çevresel sorumluluk bilincini dengeli bir şekilde kazanmasını amaçlamaktadır
Çatı Değerler:
• Saygı
• Sorumluluk
• Adalet
Ana Değer Alanları:
• Huzurlu İnsan: Çalışkanlık, Mahremiyet, Mütevazılık, Sabır, Sağlıklı Yaşam, Tasarruf.
• Huzurlu Aile ve Toplum: Aile Bütünlüğü, Dostluk, Dürüstlük, Özgürlük, Sevgi, Vatanseverlik, Yardımseverlik.
• Yaşanabilir Çevre: Duyarlılık, Estetik, Merhamet, Temizlik.
Bu model kapsamında ele alınan değerlerin tamamı şunlardır: Saygı, Sorumluluk, Adalet, Çalışkanlık, Mahremiyet, Mütevazılık, Sabır, Sağlıklı Yaşam, Tasarruf, Aile Bütünlüğü, Dostluk, Dürüstlük, Özgürlük, Sevgi, Vatanseverlik, Yardımseverlik, Duyarlılık, Estetik, Merhamet, Temizlik.